
LIST OTWARTY
Do: Prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa
Przywódczyń i przywódców państw członkowskich Unii Europejskiej
Premiera Zjednoczonego Królestwa
Prezydenta Republiki Türkiye Recepa Tayyipa Erdoğana
Szanowni Państwo,
W związku z postępem rozmów na najwyższym szczeblu zmierzających do zakończenia rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie, zwracamy się do Państwa w imieniu kampanii People1st. Zainicjowana w styczniu tego roku kampania zrzesza 73 ukraińskie, rosyjskie i międzynarodowe organizacje praw człowieka, w tym dwóch laureatów Pokojowej Nagrody Nobla — Centrum Wolności Obywatelskich (Ukraina) i Memoriał (Rosja) — wspólnie domagających się uwolnienia wszystkich osób zatrzymanych w związku z konfliktem.
Głęboko doceniamy międzynarodowe wysiłki zmierzające do zakończenia wojny w Ukrainie i apelujemy do wszystkich stron uczestniczących w negocjacjach pokojowych, aby zapewniły, że każdy „plan pokojowy” będzie stawiał wymiar ludzki w swoim centrum.
Terytoria okupowane przez Rosję nie są pustymi przestrzeniami — są domem dla ludzi i społeczności, w tym dla tych, którzy byli zmuszeni do ucieczki, pozostawiając za sobą cały swój dorobek życia. To obywatelki i obywatele Ukrainy, których bezpieczeństwo i prawa muszą zostać w pełni uwzględnione i chronione w każdym porozumieniu.
Zgodnie z misją kampanii wzywamy wszystkie strony zaangażowane w negocjacje, by uznały uwolnienie osób zatrzymanych w związku z konfliktem za priorytet. Chodzi tu między innymi o ukraińskich cywilów — kobiety i mężczyzn — bezprawnie przetrzymywanych przez rosyjskie władze w ośrodkach zatrzymań na terytorium Rosji oraz na okupowanych terytoriach Ukrainy. Są oni głodzeni, pozbawiani pomocy medycznej i rutynowo poddawani torturom, przemocy seksualnej oraz innym formom okrutnego i poniżającego traktowania. Nigdy nie powinni byli zostać uwięzieni i muszą zostać niezwłocznie uwolnieni.
Wzywamy ponadto do możliwie najszybszego uwolnienia i repatriacji wszystkich ukraińskich i rosyjskich jeńców wojennych. Zwracamy również uwagę, że życie ukraińskich jeńców wojennych w rosyjskiej niewoli jest zagrożone, ponieważ są oni poddawani brutalnym i systematycznym torturom oraz innym formom złego traktowania.
Rosyjscy więźniowie polityczni — osoby już skazane lub oczekujące na wyrok w odwecie za wypowiedzi bądź działania antywojenne na rzecz wsparcia Ukrainy — również muszą zostać uwolnieni i powinni mieć możliwość opuszczenia Rosji, jeżeli taka będzie ich wola.
Spośród wszystkich osób przetrzymywanych za priorytet należy uznać te najbardziej narażone: kobiety, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami lub poważnymi schorzeniami, cywilów uwięzionych z powodów politycznych jeszcze przed pełnoskalową inwazją Rosji — z których wiele osób spędziło już lata w niewoli — oraz ukraińskie dzieci deportowane lub przymusowo przesiedlone przez rosyjskie władze.
Mamy nadzieję, że wszystkie strony negocjacji dokonają znaczącego i terminowego postępu, tak aby wszystkie osoby zatrzymane w związku z wojną mogły wkrótce powrócić do domu.
W Państwa rękach leży możliwość podjęcia prostego, a zarazem przełomowego kroku humanitarnego: doprowadzenia do uwolnienia wszystkich osób zatrzymanych w związku z konfliktem. Działanie to, wsparte Państwa przywództwem, dowiodłoby, że nawet w najczarniejszych godzinach kryzysu człowieczeństwo i godność mogą zwyciężyć.
Z wyrazami szacunku,
Oleksandra Matwijczuk, Przewodnicząca Centrum Wolności Obywatelskich (Ukraina), Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2022

Oleg Orłow, Przewodniczący Centrum Obrony Praw Człowieka „Memoriał” (Rosja), Laureat Pokojowej Nagrody Nobla 2022

oraz 73 organizacje Inicjatywy People1st — People First