Szanowny Panie Prezydencie,

W przededniu Pańskiego zbliżającego się spotkania z Władimirem Putinem my, niżej podpisani — laureatki i laureaci Pokojowej Nagrody Nobla, obrończynie i obrońcy praw człowieka oraz wolności prasy, byłe i byli więźniowie polityczni, a także rodziny osób nadal przetrzymywanych w więzieniach i w niewoli — zwracamy się do Pana z apelem o podjęcie zdecydowanych działań humanitarnych, które mogą uratować tysiące ludzkich istnień.

Federacja Rosyjska nadal przetrzymuje dziesiątki tysięcy ukraińskich cywilów oraz jeńców wojennych. Kolejne dziesiątki tysięcy osób uznaje się za zaginione jako ofiary wymuszonych zaginięć. Tysiące rosyjskich więźniów politycznych, pozbawionych wolności z powodu swoich antywojennych poglądów i działań, pozostają za kratami.

Warunki w placówkach kontrolowanych przez Rosję są nieludzkie: zatrzymani cywile oraz jeńcy wojenni — kobiety i mężczyźni — są torturowani, między innymi poprzez bicie aż do utraty przytomności, zmuszanie do nieruchomego stania nawet przez 16 godzin na dobę, rażenie prądem (w tym porażenie narządów płciowych), gwałty oraz pozbawianie pomocy medycznej nawet w przypadku ciężkich chorób. Niektóre z tych osób zmarły już w niewoli. Nie są to odosobnione przypadki — tortury stanowią systematyczną praktykę. Istnieją podstawy do obaw, że bez pilnej interwencji większość z tych osób nie dożyje końca tej wojny.

Wszyscy bezprawnie przetrzymywani cywile muszą zostać natychmiast uwolnieni. Do najbardziej narażonych grup spośród ukraińskich cywilów i jeńców wojennych, których uwolnienie nie może dłużej czekać, należą:

• kobiety, którym grozi przemoc seksualna,
• osoby z niepełnosprawnościami i ciężkimi chorobami lub osoby poważnie ranne, w tym wskutek tortur,
• starsze osoby zatrzymane, z problemami zdrowotnymi,
• cywile uwięzieni z powodów politycznych na lata przed pełnoskalową inwazją.

Panie Prezydencie, wzywa Pan do zawieszenia broni, aby ocalić dziesiątki tysięcy istnień, aby zapobiec śmierci cywilów na linii frontu i w pokojowych ukraińskich miastach. W ten sam sposób może Pan zażądać uwolnienia ludzi, aby ocalić dziesiątki tysięcy istnień i zapobiec ich śmierci w odosobnieniu, w najmroczniejszych rosyjskich celach — doprowadzając do uwolnienia ukraińskich cywilów, poczynając od najbardziej narażonych grup. Ich dalsze przetrzymywanie jest równoznaczne z braniem zakładników. Może Pan zażądać repatriacji ciężko chorych jeńców wojennych, zapewniając, że po zakończeniu walk możliwa będzie wymiana „wszyscy za wszystkich”, obejmująca wszystkich jeńców wojennych po obu stronach, w tym także osoby bezprawnie skazane. Rosyjscy więźniowie polityczni, osadzeni za antywojenne wypowiedzi i działania, również powinni zostać uwolnieni.

Takie osiągnięcie nie tylko ocaliłoby życie ludzkie, ale stałoby się także historycznym aktem męża stanu, który zapisałby się głęboką wdzięcznością tysięcy rodzin i podziwem ludzi sumienia na całym świecie. Dowiodłoby, że nawet w najczarniejszych chwilach zdecydowane przywództwo i odwaga moralna mogą odmienić losy tysięcy istnień.

Jesteśmy gotowi dostarczyć Pańskiemu zespołowi dokumentację potwierdzającą te fakty oraz bezpośrednie świadectwa osób, które ocalały. Nasi laureaci Pokojowej Nagrody Nobla — Centrum Wolności Obywatelskich oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie Memoriał — są gotowi wspierać Pańskie wysiłki na rzecz ratowania życia osób uwięzionych w tej wojnie w każdy możliwy sposób.

Ludzie wolni przede wszystkim.

Z wyrazami szacunku,

Oleksandra Matwijczuk, Przewodnicząca Centrum Wolności Obywatelskich (Ukraina), Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2022

Oleg Orłow, Przewodniczący Centrum Obrony Praw Człowieka „Memoriał” (Rosja), Laureat Pokojowej Nagrody Nobla 2022

oraz 73 organizacje Inicjatywy People1st — People First